Kazimierz Moczarski w orbicie przedwojennej „Dwójki”?

autor zdjęcia: CAW

źródło: Rzeczpospolita

Odnaleziony dokument, w którym pojawia się Kazimierz Moczarski. Pismo z 12 IX 1931 r. zostało opatrzone nagłówkiem „Gustaw Rollin”. Dokumenty ruchu prometejskiego opublikowane przez dr. Pawła Liberę wskazują, że „Rollin” występuje jako kryptonim paryskiej placówki, a zarazem jako pseudonim Stanisława Glińskiego

autor zdjęcia: IPN

źródło: Rzeczpospolita

Pierwsza strona notatki funkcjonariusza SB z 20 lutego 1978 r.

autor zdjęcia: nieznany/wikipedia

źródło: Rzeczpospolita

Kazimierz Moczarski (1907–1975) – polski dziennikarz, pisarz, kapitan Wojska Polskiego, oficer Armii Krajowej, uczestnik kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, szef Biura Informacji i Propagandy ZWZ-AK; autor książki „Rozmowy z katem”

autor zdjęcia: nieznany/wikipedia

źródło: Rzeczpospolita

Wiktor Tomir Drymmer (1896–1975) – dyplomata, żołnierz wywiadu Oddziału II Sztabu Generalnego WP, kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Ppłk Stanisław Gliński (w środku, w okularach), dowódca 4. Pułku Pancernego „Skorpion” w przesmyku masywu Monte Cassino zwanego „Gardzielą” – „The Gully”, maj 1944 r.

Fragment notatki SB z 1978 r. prowadzi do Paryża lat 30. XX w., do placówki „Rollin” i prometejskiego zaplecza Oddziału II. Moczarski pojawia się w niej jako wykonujący zadania w środowisku powiązanym z wywiadem II RP.

W 1978 r. płk J. Hamera z SB sporządził notatkę służbową dotyczącą przedwojennych kontaktów Moczarskiego z Ekspozyturą nr 2 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Autor zaznaczył, że opiera się na „ściśle tajnej notatce” z 12 IX 1931 r., przechowywanej – według niego – w oryginale w archiwum MSW.

Paryskie dokumenty Oddziału II o Moczarskim

Dziś wiadomo już więcej. Dr Paweł Libera odnalazł kopię dokumentu, który Hamera streszczał w swojej notatce. Materiał ten znajdował się niegdyś w Centralnym Archiwum MSW, następnie wraz z aktami Oddziału II został przekazany do Centralnego Archiwum Wojskowego, gdzie jest obecnie przechowywany w zespole Oddziału II Sztabu Głównego. Oznacza to, że nie mamy już do czynienia wyłącznie z powojennym omówieniem sporządzonym przez funkcjonariusza SB, lecz z możliwym do zlokalizowania dokumentem archiwalnym przedwojennej „Dwójki”.

Najważniejsze fragmenty tego pisma brzmią: „utrzymuję ścisły kontakt z panem Moczarskim, którego przysłał tutaj Druk” oraz „Pan M. pracuje tutaj pod moim kierownictwem i jestem z niego jak dotychczas zadowolony”. Dalej pojawia się wzmianka o organizowaniu przez Moczarskiego filii Koła Orientalistycznego oraz prośba o zgodę na wydatkowanie środków finansowych.

Sam język dokumentu jest...